Ambalajda QR kod: pakete ne basmalı, koda ne koymalı

Kısaca

• Müşterinin karar vermek için ihtiyaç duyduğu bilgileri paketin kendisine basın: içindekiler, alerjenler, kullanım şekli.
• Kodu ek bilgiler için kullanın; örneğin tarifler, yeniden dolum veya başka dillerde talimatlar.
• Kodun neyi açtığını paketin üzerine yazın ve o sayfayı okutmaya değer kılın.

Çoğu kişi gıda etiketlerindeki kodları atladı

2023'te Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nden (JRC) Alexia Gaudeul ve Michał Krawczyk çevrim içi bir test yürüttü. Teste İspanya, Almanya ve Bulgaristan'dan 3.420 kişi katıldı. Katılımcılar gıda ürünleri arasında seçim yaptı. Bazı etiketler bilgiyi doğrudan gösteriyordu, bazıları ise bilgiyi katılımcıların açması gereken bir QR kodun arkasına koyuyordu.

Kodlar ortalama olarak vakaların %24'ünde açıldı. Katılımcıların %37'si hiçbir kodu açmadı, yalnızca %4'ü hepsini açtı. Bilgisi bir kodun arkasında olan ürünler, diğerleriyle yaklaşık aynı sıklıkta seçildi. Ama seçimler daha uzun sürdü ve insanlar seçtikleri ürünler hakkında daha az şey biliyordu.

Testin tamamı ekranda yapıldı ve bir kodu açmak, telefonla okutmak değil, tıklamak demekti. Yazarlar, gıda bilgisini etiket yerine bir QR kodun arkasına koymanın tüketiciler üzerinde olumsuz etkisi olduğu sonucuna varıyor.

Health Promotion International'da yayımlanan ve Laura Bathie'nin yürüttüğü 2026 tarihli bir çalışma, Avustralya'da satılan 483 kahvaltılık gevreği inceledi. Bunların %16'sında, çoğunlukla paketin arkasında, bir QR kod vardı. Bu kodların arkasındaki sayfaların %80'inde tarif vardı ve hiçbiri, beyanlar dışında besin bilgisi vermiyordu.

O çalışma okutmaları değil, kodları ve sayfaları saydı. Bizim yorumumuz: çevrim içi bir testte insanlar gıda etiketlerindeki kodları sık sık atladı ve Avustralya'daki gevrek kutularındaki kodların arkasındaki sayfaların çoğunda tarif vardı.

University of Delaware'den Tongzhe Li ve Kent Messer'in 2019'daki saha testinde QR kod etiketli istiridyeler satıldı. Katılımcıların yalnızca %1,2'si kodları kendi telefonuyla okuttu. Ellerine tarayıcılı bir telefon verildiğinde çok daha fazla kişi okuttu.

Diğer görüşler

GS1 US'nin Mayıs 2025'te 1.007 ABD'li yetişkinle yaptığı ankette katılımcıların %66'sı gıda ambalajındaki bir QR kodu okutacağını söyledi. GS1 US barkod standartlarını belirliyor ve mağazaları paketlerdeki QR kodları kabul etmeye teşvik ediyor, yani bu sonuçta bir çıkarı var.

Anket, insanların ne yapacaklarını söylediklerini kaydetti. Yukarıdaki çalışmalar ise insanların ne yaptığını kaydetti. Bulabildiğimiz kadarıyla, daha fazla okutma beklentisi beyan edilen niyetlere dayanıyor.

Ekim 2026 itibarıyla yeniden dolum, kullanım kılavuzu veya garanti kodlarını inceleyen bir çalışma bulamadık.

Pakete ne, kodun arkasına ne konmalı

Etiketi herkes telefonsuz okuyabilir. JRC testinde kodlar yaklaşık dört seferin üçünde açılmadı, bu yüzden yalnızca kodun arkasında olan bilgi çoğu zaman gözden kaçtı. Paketler aylarca ortada kaldığı için kodun arkasındaki sayfanın da çalışmaya devam etmesi gerekir.

• Karar için gerekenleri basın. İçindekiler, alerjenler, kullanım şekli ve varsa uyarılar paketin üzerinde olmalı. Paketten bir şeyi kaldırmadan önce satış yaptığınız yerdeki etiketleme kurallarını kontrol edin.
• Koda tek ve net bir görev verin. Yeniden sipariş, yeniden dolum, bir tarif, nasıl yapılır videosu veya başka dillerde talimatlar. Birini seçin.
• Neyi açtığını yazın. Kodun yanına “Tarifler için okutun” veya “Yeniden sipariş için okutun” gibi kısa bir satır koyun.
• Sayfanın telefonda çalışmasını sağlayın. Hızlı yüklenmeli ve ana sayfanızı değil, satırın vaat ettiği şeyi göstermeli.
• Sonradan değiştirebileceğiniz bir kod seçin. Dinamik kod, basıldıktan sonra nereye gideceğini değiştirmenize izin verir. Onu kapatmayacak bir hizmetten alın.
• Okunacak şekilde basın. En az 2 cm genişlikte, açık zemin üzerinde koyu, etrafında boş bir kenarla, paketin düz ve mat bir yerine, kıvrım ve eklerden uzağa basın. Tüm baskıdan önce bir prova baskıyı iki telefonla okutun.

QR Lasts nasıl yardımcı olur

Burada oluşturulan dinamik bir kod, paketler basıldıktan sonra nereye gideceğini değiştirmenize izin verir. Ücretsiz hesap, her birinin okutma sayısı görünen 10 dinamik kod içerir; böylece insanların onları açıp açmadığını görebilirsiniz. Pro, sınırsız dinamik kod ve bunlar için go.yourbrand.com gibi kendi web adresinizi ekler.

Burada oluşturulan her kod, ödeme yapsanız da yapmasanız da yönlendirmeye devam eder ve her okutmayı sayfanıza iletir. Hiçbir kod ödeme yapılmadığı için kapatılmaz. Bir kodu durdurmamızın tek nedeni kötüye kullanımdır; örneğin Google Web Risk'in kimlik avı veya kötü amaçlı yazılım olarak işaretlediği bir sayfa. Site bir gün kapanırsa 12 ay önceden bildirim yapar ve bir döküm sunarız.

Kaynaklar

• Gaudeul, A. ve Krawczyk, M., Using QR codes to access food information: a behavioural study with European consumers, European Commission Joint Research Centre, JRC134602, EUR 31735 EN, 2023.
• Bathie, L., Chen, M. C. L., Leahy, A., Sträuli, B., Pettigrew, S. ve Barrett, E. M., Quick response codes in the breakfast cereal aisle: prevalence, landing page, and product characteristics, Health Promotion International 41(2), daag044, 2026. DOI 10.1093/heapro/daag044.
• GS1 US, New GS1 US Survey Finds Consumers Are Reviewing Food Labels More Closely as Grocery Prices Rise, basın bülteni, 23 Haziran 2025.
• Li, T. ve Messer, K. D., To Scan or Not to Scan: The Question of Consumer Behavior and QR Codes on Food Packages, Journal of Agricultural and Resource Economics 44(2), 311–327, 2019.

Bir çalışmayı yanlış okuduysak bize bildirin, düzeltelim.